Midzomerfeest
Het Midzomerfeest is een feest dat in verschillende Europese landen gevierd wordt. Het feest vindt plaats in het midden van de zomer op of rond de langste dag van het jaar (21 juni). Vaak wordt het feest gevierd tussen 20 en 24 juni. Het Midzomerfeest is vooral populair in Scandinavische en enkele Oost-Europese landen. Voorbeelden zijn Noorwegen, Zweden, Denemarken, IJsland, Finland en de Baltische Staten. In andere delen van Europa wordt het feest niet meer op grote schaal gevierd.
Door immigratie wordt het Midzomerfeest ook gevierd in delen van de Verenigde Staten en Canada. Dat is vaak in gebieden waar veel Scandinavische migranten naartoe verhuisd zijn.
Wat wordt gevierd?
Tijdens het Midzomerfeest wordt de zomerzonnewende gevierd. De zomerzonnewende is het moment waarop het noordelijk halfrond de maximale hoeveelheid zonlicht krijgt. Op die dag is het het langste licht en het kortste donker. In aanloop naar de zomerzonnewende worden de dagen steeds langer. Na de zomerzonnewende worden de dagen juist korter. Dat komt doordat de aarde schuin staat ten opzichte van de zon. De zomerzonnewende wordt gezien als het begin van de zomer. De zomerzonnewende vindt meestal op 20 of 21 juni plaats.
Naast de zomerzonnewende bestaat ook de winterzonnewende. Dat is de dag waarop het noordelijk halfrond het minste zonlicht krijgt. Op die dag is de nacht het langste en de dag het kortste. De winterzonnewende vindt meestal plaats op of rond 21 december. Die dag wordt gezien als het officiële begin van de winter.
Geschiedenis
Het Midzomerfeest stamt uit de prehistorie. Het feest was bedoeld voor de vruchtbaarheid, groei en het buitenleven. Men hoopte namelijk dat het land in de zomer veel voedsel opbracht. Daarnaast hoopte men dat het vee zich zou voortplanten. Daardoor kon men makkelijk voorraden aanleggen voor de winter. Tijdens de winter was het vaak koud en groeide er weinig. Als de zomers veel opleverden, kon men dat bewaren voor de winter. Men vierde ook de vruchtbaarheid van de mens. Daarnaast wilde men tijdens het Midzomerfeest kwade geesten uitdrijven door middel van vreugdevuren. Ook dacht men dat planten die tijdens de nacht geplukt werden magische krachten hadden.
Het bestond dus al lang voordat het christendom naar Europa kwam. Daardoor zagen veel christenen het Midzomerfeest als heidens. Zij namen niet mee aan de feestelijkheden en waarschuwden zelfs voor het feest. Tegenwoordig is dat veel minder het geval. In plaats van heidens ritueel is het Midzomerfeest op de meeste plekken een feestje en een traditie. Desondanks zijn er nog steeds groepen christenen die het feest heidens vinden.
Tijdens de kerstening probeerde men het Midzomerfeest een christelijke context te geven. Op die manier wilde men niet-christelijke volkeren makkelijker bekeren. Het Midzomerfeest werd daarom enkele dagen verzet naar 24 juni. Dat was namelijk de geboortedag van Johannes de Doper. Dat feest wordt ook wel het Sint-Jansfeest genoemd en heeft veel overeenkomsten met het Midzomerfeest.
In Nederland, België en Duitsland verdween het Midzomerfeest over de loop van de eeuwen. In Scandinavië en de Baltische Staten bleef men dat feest wel vieren. Ook in Ierland en delen van het Verenigd Koninkrijk bestaan nog een vergelijkbare versie die door de Kelten gevierd werd. In Duitsland probeerde de Duitse Jeugdbeweging het festival in de jaren 1920 een nieuw leven in te blazen. Ook de Hitlerjugend en de NSDAP namen het feest over. Vanwege dat gebruik werd het festival na de Tweede Wereldoorlog in Duitsland in verwant gebracht met de nazi's.
In de 20e eeuw ontstond er een nieuwe interesse in voorchristelijke feesten, tradities en mythologie. In bepaalde vormen van het paganisme viert men ook het Midzomerfeest.
Feestelijkheden en tradities
Tijdens het Midzomerfeest komen gemeenschappen bijeen in de open buitenlucht. Er is muziek en er wordt veel gedanst, gegeten en gedronken. Tijdens het festival worden vaak haring en nieuwe aardappels met dille en zure room gegeten. Ook worden er veel bier en andere alcoholische dranken gedronken. Qua muziek speelt men vaak traditionele volksliederen met instrumenten als de viool of de accordeon. Ook vinden spelletjes plaats als zaklopen en touwtrekken.
Dansen vindt plaats rond de meiboom. Een meiboom is een hoge paal versierd met bladeren en bloemen. Mensen en zingen rondom de paal. Zij hebben vaak een lint vast in hun hand dat verbonden is aan de paal. Vervolgens dansen zij, waardoor de linten in een bepaalde vormen door elkaar heengaan.
Een ander belangrijk onderdeel zijn de vreugdevuren. Oorspronkelijk waren die bedoeld om kwade geesten te verjagen. Tegenwoordig vinden er ook wedstrijden plaats om te kijken wie het hoogste vreugdevuur maakt.
Weetje
- Het toneelstuk Een Midzomernachtdroom van William Shakespeare is vernoemd naar de nacht van het Midzomerfeest. Tijdens het toneelstuk spelen verwarring, magie, gedaanteverwisseling en liefde een belangrijke rol. Desondanks vindt het toneelstuk niet tijdens het Midzomerfeest plaats, maar tijdens de bruiloft van Theseus en Hippolyta.