Liczba podmiotów nadzorowanych  i skala ich dziaÅ‚alnoÅ›ci rodzi konieczność uporzÄ…dkowania sposobu sprawowania nadzoru finansowego, tak aby Å›rodki nadzorcze byÅ‚y adekwatne do poziomu ryzyka. 

Dlatego w UrzÄ™dzie Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) funkcjonuje system nadzoru opartego na analizie ryzyka. 

Nadzorowane instytucje finansowe sÄ… w systemie ciÄ…gÅ‚ym oceniane na bazie ryzyka, z wykorzystaniem metodyki BION¹. Od oceny BION jest uzależniona intensywność dziaÅ‚aÅ„ nadzorczych, w szczególnoÅ›ci o charakterze inspekcyjnym. Umożliwia to efektywniejszÄ… alokacjÄ™ zasobów UKNF, które sÄ… kierowane do obszarów i podmiotów generujÄ…cych najwyższe ryzyko.

W toku oceny BION wykorzystuje siÄ™ wszelkie dostÄ™pne nadzorowi informacje, pozyskane m.in. w czasie inspekcji, wizyt i spotkaÅ„ nadzorczych, postÄ™powaÅ„ licencyjnych, kontaktów z wÅ‚aÅ›cicielami, analizy sprawozdawczoÅ›ci okresowej i odpowiedzi na dodatkowe zapytania UKNF (kwestionariusze, wezwania nadzorcze, ankiety itp.). Proces BION jest wspierany przez systemy informatyczne UKNF sÅ‚użące do wymiany informacji nadzorczych z instytucjami finansowymi² . 

PodrÄ™czniki BION przygotowano wedÅ‚ug zharmonizowanego podejÅ›cia dla wszystkich segmentów rynku finansowego, z uwzglÄ™dnieniem specyfiki dziaÅ‚alnoÅ›ci podmiotów dziaÅ‚ajÄ…cych w poszczególnych sektorach. 

Efektem BION jest dokonanie przez nadzór oceny:

• poziomu ryzyka w instytucji finansowej,
• jakoÅ›ci procesu zarzÄ…dzania przez instytucjÄ™ finansowÄ… istotnymi ryzykami,
• poziomu kapitaÅ‚u pokrywajÄ…cego ryzyko w instytucji finansowej,
• zgodnoÅ›ci dziaÅ‚alnoÅ›ci instytucji finansowej z przepisami prawa i regulacjami wewnÄ™trznymi.

Skutkiem przeprowadzonej analizy jest nadanie instytucji finansowej oceny bÄ™dÄ…cej wypadkowÄ… ocen kluczowych ryzyk oraz jakoÅ›ci zarzÄ…dzania tymi ryzykami³. Poszczególne ryzyka sÄ… oceniane w skali od 1 do 4, gdzie 1 jest ocenÄ… najlepszÄ…, a 4 – najgorszÄ…, Å›wiadczÄ…cÄ… o wysokim poziomie ekspozycji podmiotu na dane ryzyko. Oceny czÄ…stkowe podlegajÄ… agregacji w obszarach tematycznych dla danego sektora przy użyciu Å›redniej ważonej (wagi uwzglÄ™dniajÄ… wpÅ‚yw danego ryzyka na obszar objÄ™ty ocenÄ…). SkÅ‚adnikiem oceny koÅ„cowej jest ocena zarzÄ…dzania ryzykiem premiujÄ…ca wdrażanie procedur rozpoznawania i ograniczania ryzyka. 

KorzyÅ›ciÄ… z BION jest stworzenie mechanizmu stosowania wobec danej instytucji Å›rodków nadzorczych adekwatnych do oceny, zmierzajÄ…cych do poprawy sytuacji w obszarach generujÄ…cych nadmierne ryzyko. Podstawowym kryterium okreÅ›lenia priorytetu i czÄ™stotliwoÅ›ci dziaÅ‚aÅ„ nadzorczych jest poziom ryzyka.  

Mapy badanych klas ryzyka i ich definicje: 

• Banki (plik PDF)
  
• ZakÅ‚ady ubezpieczeÅ„ i zakÅ‚ady reasekuracji (plik PDF)
  
• Powszechne towarzystwa emerytalne (plik PDF)
  
• Firmy inwestycyjne (plik PDF)
  
• Towarzystwa funduszy inwestycyjnych (plik PDF)
  

1. BION – skrót od „badanie i ocena nadzorcza”, jedno z narzÄ™dzi nadzorczych wspierajÄ…cych nadzór ostrożnoÅ›ciowy oparty na analizie ryzyka, rozumiany jako koncepcja organizacyjna podporzÄ…dkowujÄ…ca procesy, rozwiÄ…zania organizacyjne i alokacjÄ™ zasobów wynikom oceny poziomu ryzyka. Punktem wyjÅ›cia dla zasad BION byÅ‚ stosowany w nadzorze bankowym model punktowej oceny banków, który zostaÅ‚ znaczÄ…co rozbudowany oraz rozszerzony na pozostaÅ‚e rynki nadzorowane przez UKNF: rynek ubezpieczeniowy, emerytalny i kapitaÅ‚owy. 
2. SNU, SNP, SNO, PORTAL.
3. Instytucja finansowa jest informowana o swojej ocenie BION. Oceny nie są podawane do publicznej wiadomości